DİYARBAKIR SURİÇİ' NDE KAYBOLMALAR ...     (DİYARBAKIR)

Tuhaf bir büyüsü var. Beni de büyüledi. Uzun saatler, sokaklarında bir o yana bir bu yana yürümeyi seviyorum. Neler çıkıyor her adımda karşıma... Diyarbakır'a gitme nedenim başka olsa da ne yapıp edip kendimi mutlaka Sur'a atıyorum.

 AYVALIK VE CUNDA...   KUZEY EGE'NİN GÜZELLİKLERİNE DOĞRU   (AYVALIK/BALIKESİR)

Cennete açılan kapı gibidir benim için Kuzey Ege. Zamanın olabildiğince yavaş geçtiği toprakları, pırıl pırıl temiz ve insanı diri tutan serin denizi, muhteşem florası, en güzel sahil kasabaları ve köyleri, oksijen oranı yüksek tertemiz havası, mutfağı, birbirinden nefis Ege otları, gülen insanları, yağan yağmuru ve esen rüzgarı ile bambaşkadır. Kuzey Ege'de tarih ve mitoloji iç içedir. Tarihin babası olarak bilinen Homeros, eserlerinde Ege Denizi'ni şarap renkli deniz olarak tanımlar. Saros körfezinden İzmir'in kuzeyine kadar uzanan bu güzel bölge gösterişten uzaktır. Antik kentleri hoş bir gizem katar buradaki yaşantıya. Barışın ve bereketin simgesi olan zeytinin en iyisi buradadır. Yine kaçtık Kuzey Ege'ye. Bu defa, Ayvalık ve Cunda'ya...

 PERVARİ'NİN ZİKZAKLARINDA ...       (PERVARİ / SİİRT)

Yüksek geçitler, sarp dağların sıkıştırdığı derin vadiler, uçurumları seyreden toprak rengi köyler... İp gibi kıvrılarak uzanan yol boyunca yeşil tabelaların işaret ettiği kutlu mezarlar ve yaklaştıkça uzaklaşan bir İlçe. Siirt'in en doğudaki İlçesi Pervari'nin geçit vermeyen kışına,  üç çınarlı meydanına ve daha ötelere  Beğendik' te, ulaşılmaz köylerinde ve çılgın coğrafyasında dolaştım. Karşımda Beğendik, yakınımda zik zak yol, dağların ardında yine dağların olduğu bu vahşi coğrafyaya karşı durarak, çok eskilerden '' Twin Peaks ''  dizisinin müziğini tekrar tekrar dinledim. Bu yerde ne kadar da çok ayrıntı var ama her şey ne kadar net... Ve ben bu muhteşem ortamda ne kadar da küçük kaldım. (çift tık ile sevdiğim müzik eşliğinde görüntüler gelecek)

 ŞIRNAK' TA CUDİ VE GABAR DAĞLARI'NIN MELTEM ESİNTİLERİNİ HİSSETMEK

Hakkari'ye geçişin, Mezopotamya düzlüklerine inişin köşe başında, Bereketli Hilal'in yanıbaşında, Cudi ve Gabar Dağları'nın coğrafyasında, Nuh Tufanı'nın ve Nuh'un gemisinin olduğu yerde Şırnak'tayım. Cizre gezisinden sonra Cudi ve Gabar dağlarının esintilerini hissetmek için geldiğim Şırnak, ilk anda bende film setleri için oluşturulmuş sokakları, kovboy filmlerinin çekildiği kasabaları hatırlattı. Siirt'den Şırnak'a ulaşmak için önce Eruh'dan geçiyorum. Herekol Dağları'nın güneyinden devam ederek Gabar Dağları'nın kuzey bölümlerinde bu yalnız ama olağanüstü coğrafya'da ilerliyorum. Şırnak'a 10 km kala Eruh'lu bir dostumun tavsiyesi ile '' Kaymakam Çeşme '' köyünde mola vermek iyi oluyor.

 NUH'UN GEMİSİNİN İZLERİNİ ŞEHR-İ NUR'DA, CUDİ VE GABAR DAĞLARI'NDA ARAMAK ...    (CİZRE/ŞIRNAK)

Güvenlik nedeniyle insan kullanımının sınırlı olduğu, bu nedenle de Türkiye'nin en yabanıl parçalarından olan coğrafya da Eruh-Şırnak-Cizre yönünde ilerliyorum. Cudi Dağı ve Gabar Dağları'nın arasında enfes manzaralar eşliğinde yola devam ediyorum. Bir diğer adıyla ''Şehr-i Nuh'' a gidiyorum. Şırnak'ın tarihi zalim ve putperest insanoğlu'nun yok edildiği inanan insanların ise kurtuluşunun gerçekleştiği Nuh Tufanı'na dayanıyor. Rivayetlere göre; Cizre, tufandan sonra ikinci kez Nuh ve oğulları tarafından inşa edilirken, sıcaktan korunmak için ise Şırnak yazlık ve yaylak olarak kullanılmış.

 '' ÇERMİK '' DÖRT DAĞ'IN ARASINDAKİ HAZİNE / SU DÜNYASI   (ÇERMİK/DİYARBAKIR)

Anlatılan efsaneye göre; Acem Kralı'nın güzel kızı  '' Melike Belkıs '' bir gün hastalanmış ve vücudunda yaralar çıkmış. Zamanın hekimleri Melike Belkıs'ı tedavi etmek için çok çaba sarf etseler de bir türlü hastalığına çare bulamamışlar. Hastalık ilerledikçe ilerlemiş. Öyle ki : Melike Belkıs'ın vücudunu kurtlar sarmış ve vücudundan pis kokular gelmeye başlamış. Melike Belkıs kendisinden gelen pis kokulardan ötürü artık Saray'a girmeye utanır olmuş, Kral'da kızının bu halinden dolayı yanına yardımcı vererek onu ormana göndermiş. Bir su kaynağı kenarında durmuş, yorulan ayaklarını dinlendirmek için suyun içine sokmuş. Bir süre sonra suya değen yerleri iyileşmeye başlamış. Melike Belkıs bunun üzerine sıcak su da yıkanmaya başlamış. Ve tekrar eski sağlığına kavuşmuş. Melike Belkıs'ın iyileşmesiyle yardımcısı durumu Kral'a bildirmiş. Bu haber üzerine çok sevinen Kral, kaplıcanın üzerine bir hamam yaptırmış. Bu şifalı su bir çok zenginliğin beşiği olan Diyarbakır'ın Çermik İlçesi'nde hala sağlık dağıtmaya devam ediyor. 

 GIM GIM'IN (VARTO) GÜZELLİKLERİNE DOĞRU...   (VARTO / MUŞ)

Varto'nun dağlarının sessizliği ürpertici... Bir efsane anlatılır Varto'da. Koğ Tepesi efsanesidir bu. '' Genç delikanlı kralın kızını sever. Kral bunu öğrenir. Ve delikanlıya kızını vereceğini söyler. Ama gence de şart koşar. Koğ Tepesi'nde bulunan kalede, bahar mevsimine kadar kalmasını ister. Eğer delikanlı sağ kalırsa kral kızını verecektir. Delikanlı bunu kabul eder. Aradan zaman geçer. Beyaz kar örtüleri erimeye başlar. Artık mevsim bahardır. Koğ Kalesi'ne gidilir. Delikanlı ölmüştür. Delikanlının geride bıraktığı notta '' Ben ne susuzluktan, ne açlıktan öldüm. Dağların o heybetinden ve rüzgarın sesinden korktum. Korkudan öldüm. ''  yazılıdır. İnsanı korkusundan öldüren Koğ Tepesi'nde şimdilerde şenlikler yapılıyor.

 ERUH'UN KIŞINA ÇIKIP GİDİVERMEK     (ERUH / SİİRT)

'' Rüzgarlar gibidir hayatımızın imkanları, yine de insan neden cesaret etmez ki yelken açmaya ?  Her şey yaşanmamış bir hayattan daha iyidir, hatta felaket bile - acı, ümitsizlik, suç, her şey ama her şey boşluktan daha iyidir ! '' diye ifade eder Max Frisch, '' Sessizliğin Yanıtı '' kitabının bir bölümünde..

Eruh'a yelken açmak cesaretin de ötesindedir bir çoğumuz için. Eruh, acı ve trajedilerle yıllar öncesinden zihnimizin bir köşesindedir. Bu muhteşem ve uzak yer, paylaşılamayan toprakların olduğu yerdedir. Çirav Dağı'na sırtını dayamış gibi duran Eruh'u, Botanik Park girişindeki bu noktadan izlemek çok güzel.

 BURASI MUŞ'TUR YOLU YOKUŞTUR ...       ( MUŞ )

Muğlan Geçidi'ni aşıp sisler içindeki düz ovaya baktığımda, 7 den 70 e hepimizin bildiği bir türkünün sözleri geliyor aklıma...

'' Burası Muş'tur, yolu yokuştur. Giden gelmiyor, acep ne iştir.. ''

Renkli, tılsımlı ve ihtişamlı bir geçmişe sahip bu şehri görmek için, sonbaharda sararmaya başlamış meyan köklerinin kapladığı Muş Ovası'nın uçsuz bucaksız görünen düzlüklerinde sabahın erken saatlerinde Muş'a doğru ilerliyorum. Yaz gelince çayır çimen, güz gelince çöker duman, bereketin kaynağı , ünlü Muş Ovası'nda sürüler güzel görüntüler oluşturuyor. Giden neden gelmez ?. Muş'lulara ya da Muş'u bir defa görenlere sorarsanız cevabı şöyle verirler: '' Muş; havası, suyu ve güzellikleriyle gerçekten bir yeryüzü cennetidir. Cennete gidenin bir daha geri döndüğü görülmüş mü ? ''

 DAĞLARIN KENTİ, KALBİMİN SAĞ ALT KÖŞESİ...     HAKKARİ

Mezopotamyanın uçsuz bucaksız ovalarından başını kaldırıp bakanlar kadim Azerbeycan platosu güneyinde Ağrı'nın, Cudi'nin, Süphan'ın, Van Denizi!nin berisinde hiç durmadan bıkıp usanmadan bereket akıtan Zap suyunun iki yakasındaki dik yükseltiler arasında kurulu bir şehir görecektir.

Hakkari... Heybetli Sümbül Dağı yamacında kurulu bu şehrin bin yıllardır yüksek rakımlarda saklı tuttuğu doğal güzellikleri, gururlu dağları, efsanelere mekan olmuş ırmakları, beyaz örtülerini yıl boyu çıkarmayan tepeleri, geniş ve vakur vadileri, şiirsel güzellikleriyle buzdan gölleri, ovalarına kartal gibi üstten bakan yeşil yaylaları, her gece yıldızların ışık gösterileri sunduğu gökyüzünün altında keşfedilmemiş cennetlerin anahtarını tutuyor.

 VARTO' NUN EN YÜKSEKLERDEKİ GÜZELLERİ HAMURPET GÖLLERİ'NDE OLMAK    (VARTO / MUŞ)

Gölleri ve göllerin çevrelerinde yürümeyi seviyorum. Haritaları incelerken gözüm dağları ve o dağların yakınlarındaki gölleri arar. Hamurpet Gölleri'ni bölgenin haritasını incelerken gördüm. Muş'un Varto İlçesi'nin 40 km uzağında 2300 metrelerdeki Küçük Hamurpet ve Büyük Hamurpet Gölleri hafta sonu pikniklerinde ya da gezilerde yanlarında olunamayacak kadar yükseklerde, çok zor bir coğrafya da ulaşmak için yolları dahi yok. Dünya var olalı uzak, ıssız, gizemli, ulaşılmaz olmayı başarabilmişler. Umarım hep böyle kalırlar. Bu yönleri ile tam bana görelerdi.. Küçük Hamurpet Gölü'nün çevresinde tam çevre yürüyüşü yapmak için Varto'nun dağlarına doğru yola çıktım ve unutamayacağım anılar ile geri döndüm.

 MOR GABRİEL / DEYRULUMUR 'DA OLMAK       (MİDYAT / MARDİN)

'' Bizim topraklarda önce kadınlar uyanır. Sonra güneş doğar. Çünkü güneşi kadınlar doğurur '' düşüncesine sahip Süryanilerin bulunduğu topraklardayım.. '' Rahiplerin Meskeni '' anlamına gelen ve Süryanice'de Türkçe ifadesiyle ''Deyrulumur '' adıyla da bilinen '' Mor Gabriel '' Manastırı'nda yarım gün geçirdik. Süryani Kilisesi tarafından '' İkinci Kudüs '' olarak ilan edilen manastır, Süryanilerin yüzyıllardır yaşadıkları bölgede 1600 yıllık bir tarihe sahip. Dinlerin, dillerin, sanatın kenti Midyat gezisinden sonra 25 km Doğu'ya giderek, başka coğrafyalara ulaştık. 

 GÜNYÜZÜNE ÇIKMAYI BEKLEYEN KENT ...  BİTLİS

Bitlis' in tarihini, Tavernier'den, Fleurian' dan, gezgin Cizvit papazlarının anlatımlarından okumak, insanı kentin tarihinde zaman yolculuğuna çıkarıyor. Böyle okumalar, bugünkü kenti daha iyi anlamayı da sağlıyor. Coğrafik olarak, Doğu ve Güneydoğu'yu birbirine bağlayan bir geçit konumunda olan Bitlis iki büyük akarsuyun ortasında kalan vadide kurulmuş. Kurulduğu dönemdeki güzelliğinin nasıl olduğunu tahmin etmek zor olmasa gerek.. Bu gri ve kararmaya yüz tutmuş kente beni çeken, her köşesinde karşıma çıkan mimari harikalarının ihtişamlı dönemlerine ne zaman döneceklerini düşünerek gezinmek ve eski zamanlarını hayal etmek olsa gerek... Tarihsel yapıların ağırlıkta olduğu bir vadi içinde kurulduğundan '' Vadideki Güzel Şehir '' ve '' Havası ve Suyu Güzel Olan Yer '' diye anılıyor.

 PERVARİ BEĞENDİK'TEN NURS'A GİDEN YOLDA...    (SİİRT / BİTLİS)

Pervari hayranlık duyduğum bir coğrafya. Geçit vermeyecek gibi duran yüksek dağlar; ıssızlık, sessizlik ve bilinmezlik içeriyor. Ötesinde coğrafya daha zor hale geliyor. Daha ötede Beğendik var. Kendi zamanını, kendi halinde yaşayan... Peki bu çok zor coğrafyanın daha ilerisinde ne var. Beğendik'te geçirdiğim zamanları ve daha ilerisini anlatan bir yol hikayesine ne dersiniz ? 

 MİDYAT..  MEZOPOTAMYA'NIN TAŞLA ANLATILAN HİKAYESİ     (MİDYAT / MARDİN)

Coğrafyası ve mimarisiyle zamanın durduğu izlenimini veren şehir Midyat en çok merak ettiğim yerlerdendi.. Medeniyetlerin beşiği, dinlerin, dillerin ve sanatın buluşma noktası Midyat, zengin kültürünün yanı sıra sosyal dokusu ile de tam anlamı ile bir Dünya kenti. Birbirinden güzel taş evleri, Midyat ve Estel olarak bilinen bölgelerinde olağanüstü bir mimari ile donatılmış. Binaları kalker taşından oyulmuş, tarihi kiliseleri ve Cevat Paşa camisi, dar sokaklarında işlenmiş antik yapıtların yanı sıra, tarihi evleri görülmeye değer. Midyat'ı gezerken evlerin içi ve dışının, kapı, pencere, sütun ve kemerlerin katori taşlarından oyularak sırrına ermiş ustalar tarafından adeta, ince eleyip sık dokurcasına işlenmiş olduğu görülüyor.